İcra takibi, alacaklının borçludan hakkını yasal yollarla tahsil etmek için başvurduğu bir süreçtir. Bu takipler ikiye ayrılır: ilamlı ve ilamsız icra takibi. İlamlı icra takibi, bir mahkeme kararı (ilam) sonucuna dayanan ve bu nedenle daha ciddi sonuçlar doğuran bir yöntemdir. Ancak borçlular, belli koşullarda bu takibe karşı itiraz edebilirler. Bu makalede, ilamlı icra takibine itiraz süreci, itiraz sebepleri, süresi, dilekçe örneği ve dikkat edilmesi gereken hususlar ayrıntılı bir şekilde açıklanacaktır.
İlamlı İcra Takibi Nedir?
İlamlı icra takibi, bir mahkeme kararı, mahkeme ilamı veya ilam niteliğindeki belgeye dayanarak başlatılan icra işlemidir. Bu takip türünde alacaklı, daha önceden yargılama süreci tamamlanmış ve kendi lehine sonuçlanmış bir kararı icraya koyar. Bu karar örneğin; bir borcun ödenmesine, tahliye işleminin yapılmasına ya da belli bir edimin yerine getirilmesine dair olabilir.
İlamlı takipte en temel dayanak mahkeme kararının kesinleşmiş olmasıdır. Ayrıca noter senetleri, sulh belgeleri ve kabul beyanları gibi ilam niteliğinde belgeler de bu takibin temelini oluşturabilir.
İlamlı İcra Takibinde Süreç Nasıl İşler?
Alacaklı, ilamlı takip başlatmak için aşağıdaki belgelerle yetkili icra dairesine başvurur:
- Mahkeme kararı veya ilam niteliğindeki belge
- Takip talebi dilekçesi
- Harç ve masrafların yatırıldığına dair belge
Başvuru sonrası icra müdürlüğü, borçluya icra emri gönderir. Bu emir, borçluya ilamda belirtilen yükümlülüğü yerine getirmesi için bir süre tanır. Bu süre içinde borçlu borcunu ödemez veya yükümlülüğünü yerine getirmezse haciz ve cebir gibi işlemler uygulanabilir.
İlamlı İcra Takibine İtiraz Hakkı Var mı?
Evet, borçlu bazı durumlarda ilamlı icra takibine itiraz edebilir. Ancak bu itiraz, ilamsız takipte olduğu gibi basit bir dilekçeyle icra müdürlüğüne yapılmaz. İtiraz, icra hukuk mahkemesine yapılmalıdır ve yalnızca bazı sınırlı sebeplerle mümkündür.
İlamlı Takibe İtiraz Süresi Ne Kadardır?
İlamlı takipte itiraz süresi ikiye ayrılır:
1. İcra Emrinin Tebliğinden İtibaren 7 Günlük Süre
Borçlu, icra emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra hukuk mahkemesine başvurarak icranın geri bırakılması talebinde bulunabilir. Bu taleple birlikte itirazını gerekçelendirmeli ve delilleri sunmalıdır.
2. Süresiz Başvuru (Ancak İcra Sonuçlanmadan)
Eğer borçlu, borcun ödendiğini, ertelendiğini veya zamanaşımına uğradığını icra emrinin tebliğinden sonra fark ederse, icra işlemleri tamamlanmadan önce her zaman başvuruda bulunabilir. Ancak bu durumda da itirazı belge ile ispatlamak zorundadır.
İlamlı Takibe Hangi Nedenlerle İtiraz Edilebilir?
İlamlı takipte sadece aşağıdaki belgelerle ispatlanabilecek sebeplerle itiraz edilebilir:
– Borcun Ödendiği (İtfa)
Borçlu, borcun takip başlatılmadan önce ödendiğini noter onaylı makbuz ya da alacaklının kabul ettiği belge ile ispatlayarak icranın durdurulmasını isteyebilir.
– Takas veya Mahsup
Borçlu, alacaklıdan olan karşı alacağını borcuna takas ettiğini resmi belgeyle kanıtlarsa, takip durdurulabilir.
– Erteleme Anlaşması
Taraflar arasında borcun ödenmesinin ileri bir tarihe bırakıldığına dair noter onaylı ya da alacaklının yazılı kabulünü içeren belge varsa, bu durumda da itiraz mümkündür.
– Zamanaşımı
Mahkeme kararlarının icraya konulması 10 yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre aşılmışsa borçlu her zaman zamanaşımı itirazında bulunabilir.
İtiraz Nasıl Yapılır?
İtiraz, ilamlı icra takibinin yapıldığı icra dairesinin bağlı bulunduğu icra hukuk mahkemesine yapılır. İtiraz, durumu izah eden bir dilekçe ile yapılır ve dilekçeye mutlaka dayanak belgeler eklenmelidir.
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:
- Süre mutlaka takip edilmelidir. 7 günü geçen durumlarda itiraz geçersiz sayılabilir.
- Belgeler eksiksiz ve resmi olmalıdır. Alacaklının imzasını taşıyan belgeler önceliklidir.
- Takip işlemleri itirazla durmaz; ancak mahkeme kararı ile durdurulabilir.
İtiraz Kabul Edilirse Ne Olur?
Mahkeme, itirazı yerinde bulursa;
- İcra emrinin iptaline
- İcra işlemlerinin durdurulmasına (geri bırakılmasına)
- Takibin tamamen sonlandırılmasına
karar verebilir. Bu durumda borçlu herhangi bir cebrî icra tehdidi altında kalmaz. Ancak alacaklı kararın aksine delil sunarsa süreç devam edebilir.
İtiraz Reddi Durumunda Ne Yapılır?
Mahkeme, borçlunun itirazını reddederse, takip işlemleri kaldığı yerden devam eder. Borçlu, ödeme yapmazsa haciz, maaş kesintisi, banka blokesi gibi uygulamalarla karşılaşabilir.
Alternatif olarak, borçlu istirdat davası açarak ödemiş olduğu tutarı geri isteyebilir. Bu dava, ödenen paranın aslında borçlu olunmadığının sonradan anlaşılması halinde açılır.
İtiraz Dilekçesi Örneği
…………………. İCRA HUKUK MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİ’NE
DOSYA NO: ………../………..
ŞİKAYET EDEN (BORÇLU) :
Adı Soyadı: [Adınızı yazınız]
T.C. Kimlik No: [TC No]
Adres: [Açık adres]
VEKİLİ :
Av. [Avukat adı soyadı]
Adres: [Avukatın adresi]
KARŞI TARAF (ALACAKLI) :
Adı Soyadı: [Alacaklı bilgisi]
Adres: [Alacaklı adresi]
DAVA KONUSU :
… İcra Dairesi’nin …/…/20… tarihli ve ………….. Esas sayılı dosyası ile başlatılan ilamlı icra takibine karşı, İİK m. 33/2 ve ilgili hükümler uyarınca icra emrinin iptali ve icranın geri bırakılması istemidir.
AÇIKLAMALAR:
- Müvekkilim aleyhine … İcra Dairesi’nin ……….. Esas sayılı dosyası ile ilamlı icra takibi başlatılmış olup, icra emri …/…/20… tarihinde tebliğ edilmiştir.
- Takibe konu ilam … Asliye Hukuk Mahkemesi’nin …/… Esas, …/… Karar sayılı kararına dayanmaktadır. Ancak söz konusu ilamda yer alan borç tamamen ödenmiş olup bu ödeme noter onaylı belge ile de sabittir. (Ek-1)
- Ayrıca, alacaklı taraf ilamda yer almayan fazladan taleplerde bulunmuş, bu da takibin ilama aykırı olarak genişletildiğini göstermektedir.
- Bu nedenlerle icra emri usul ve yasaya aykırı olarak düzenlenmiştir. İşbu nedenlerle icranın geri bırakılmasını ve icra emrinin iptalini talep etmek zorunluluğu doğmuştur.